Stop de persen: zelf je prints drukken heeft iets magisch
Het heet officieel Printmaking en Grafiek, maar voor de meeste mensen klinkt drukken bekender in de oren. Een oud ambacht, waar je al je creativiteit in kwijt kunt en waarmee je verbluffende resultaten kunt behalen. Er zijn maar weinig werkplaatsen of ateliers waar je zelf met een drukpers aan de gang kunt, bij Nieuwe Veste kun je je naar hartenlust uitleven. Onder begeleiding van ervaren docenten, zoals beeldend kunstenaar Tamara Muller.
“Met Printmaking en Grafiek kun je afbeeldingen afdrukken, een Monoprint of in een oplage”, legt Tamara uit. “Natuurlijk kun je alles digitaal uitprinten, maar drukken heeft echt iets magisch. Het is net toveren. Geen lopendebandwerk, want iedere print is uniek.”
Eindeloos variëren
Op de zolder van het historische deel van Nieuwe Veste aan de St. Janstraat staan maar liefst vijf drukpersen. Tamara: “Daar kun je aardig wat mee, op alle voorkomende formaten. Door verschillende papiersoorten en het werken met kleuren kun je eindeloos variëren met beeld. En je kunt experimenteren zoveel je maar wilt.”
Marjan den Brok, 64 jaar, heeft sinds januari les van Tamara. “Ik had al wel een beetje ervaring, maar iedere pers is ook weer anders”, zegt ze. Ze haalt enthousiast een grote map boven tafel met resultaten van haar werk op de drukpersen. “Wat het voor mij zo leuk maakt: ik kan niet tekenen, maar ik heb wel beelden in mijn hoofd. Op deze manier kan ik die toch verwezenlijken. Ik zie het onder mijn handen ontstaan, dat is heel bevredigend. En je hoeft niet veel te kunnen om toch veel te bereiken. Het is ook een beetje waar je voor jezelf de lat legt.”
Basistechnieken
Tamara bevestigt dat. “Iedereen kan de basistechnieken leren. Je kunt het zo makkelijk of moeilijk maken als je zelf wil. Maar wil je de drukkunst tot in de perfectie beheren, dan ben je wel een paar jaar verder.” Zover denk Marjan nog helemaal niet. “Zonder technisch inzicht kom je er ook. Net als koekjes bakken. Kijk, dit zijn allemaal gedrukte prints van een muis die ik in mijn tuin vond. ‘Muisje Piep’ heb ik ‘m genoemd. Ik heb daar een mooie lino-uitsnede van gemaakt. Tamara hielp me met het afdrukken, in zwart-wit en in paars met rood. Ik ben er echt heel trots op.”
Spiegelbeeld
Marjan vindt het heerlijk om met de drukpersen te werken. “Je bent aan het dóen, dat is wel heel ‘zen’. Je hebt een compleet andere focus, een andere state of mind, dan wanneer je tekent of schildert. En je kunt met dezelfde afbeelding echt eindeloos variëren, dat spreekt me ook erg aan. Ik heb ook gedrukt op een opengeknipt melkpak, dat geeft een bijzonder effect. Wat in het begin wel wennen is: je werkt in spiegelbeeld.” Tamara: “Vooral als je met letters of tekst werkt, moet je daar goed aan denken. Kwestie van doen en fouten maken. Daar zijn het proefdrukken voor, toch?”
Intensief proces
Voordat je je eigen lithografische kunst maakt, doorloop je een creatief proces, weet Tamara. “Je maakt je eigen ontwerp van wat je wil afdrukken, en na het voorbereiden volgt het magische moment van afdrukken met verschillende kleuren. Je hebt meteen iets om thuis aan de muur te hangen.”
Marjan raakt geïnspireerd door de medecursisten en de ruimte: “Je ziet wat anderen maken en je denkt: dat kan dus ook! Je helpt en inspireert elkaar. En de ruimte op deze zolder is echt fantastisch. Grote ramen aan twee kanten, dus veel daglicht. En je kijkt uit over de daken van de oude binnenstad. Echt een prachtige plek om te werken.”